Ostatnimi czasy projektuję coraz więcej coraz bardziej złożonych baz danych. Sam phpMyAdmin przestałtu już wystarczać, ponieważ zarządzanie w nim dziesiątkami relacji jest niezwykle pracochłonne. Nie powinno to zresztą dziwić - został on stworzony do administrowania bazą, a nie do jej projektowania. Dlatego też wyruszyłem na poszukiwanie dedykowanego do tego celu programu. Opłaciło się to, bowiem znalazłem naprawdę interesującą, a przy tym DARMOWĄ pozycję o nazwie DbDesigner 4...
   Jeśli jesteś przyzwyczajony do phpMyAdmina, po odpaleniu programu zapewne zdziwi Cię brak jakichkolwiek formularzy, list itd. To nie pomyłka! Tak wygląda edytor bazy danych. Różnica polega na tym, że pracuje on w trybie graficznym. Tabele są tu wyświetlane jako prostokąty z zaznaczonymi polami, pomiędzy którymi ciągną się rozmaite linie identyfikujące relacje (powiązania między tabelami). Wszystkie te elementy możemy dowolnie przesuwać po wielkim polu "rysunkowym", a także grupować je w podobne tematycznie regiony. Gdyby i tego było za mało, mamy możliwość załączenia własnych pól tekstowych oraz obrazków. Edycja elementu jest bardzo intuicyjna. Wystarczy kilknąć na nim prawym przyciskiem myszy i wybrać z menu odpowiednią opcję. Ukaże się nam wtedy formularz pozwalający na dodanie nowych pól, indeksów, czy też zmianę ustawień. Oczywiście my nie musimy tutaj wszystkiego robić. Program jest na tyle sprytny, że potrafi sam automatycznie wydedukować, że pierwsze pole tabeli powinno być kluczem głównym i mieć włączoną autoinkrementację. Potrafi także sam dodać odpowiednie pola i indeksy przy ustanawianiu relacji między dwoma tabelami! Skoro już przy nich jesteśmy.... DBD obsługuje wszystkie spotykane w bazach danych relacje: jeden do jednego, jeden do wielu oraz wiele do wielu. Każda z nich jest w pełni konfigurowalna: możemy wpłynąć na nazwy pól, etykiety oraz zachowanie się relacji w trakcie np. usuwania rekordów. Wszystko na ekranie wygląda bardzo klarownie i w praktyce nadaje się od razu do druku bez żadnej dodatkowej obróbki graficznej. Za do dla autorów należy się duży plus.
   DBDesigner 4 posiada także kilka innych opcji. Zaprojektowaną bazę danych możemy wyeksportować na serwer, albo takową stamtąd zaimportować. Odpowiednie algorytmy automatycznie odnajdują relacje między naszymi tabelami i po imporcie od razu możemy przystąpić do pracy. Tutaj wypada wspomnieć, jakie serwery baz danych są wspierane. Aplikacja została zaprojektowana pod kątem MySQL'a, lecz możemy edytować także inne typy: SQLite, Oracle, ODBC oraz MSSQL. Niestety nie znalazłem żadnych informacji odnośnie PostgreSQL'a, co oznacza, że prawdopodobnie jeszcze przez jakiś czas nie będzie dla niego wsparcia.
   Struktura bazy to jednak nie wszystko, bowiem możemy tutaj także dodawać dane do bazy oraz układać zapytania. Dzięki specjalnemu menedżerowi mamy możliwość zapamiętania każdego z nich. Jest to niezwykle przydatne, bowiem dzięki temu już na etapie projektowania jesteśmy w stanie ułożyć i dołączyć do projektu wszystkie potrzebne nam później zapytania.
   Aplikacja jest niezwykle skalowalna. Nasze modele zapisywane są w formacie XML, który może być potem odczytany dowolnym parserem i dalej przetwarzany. Dodatkowe pluginy rozszerzają możliwości aplikacji na wiele rozmaitych sposobów. Z trzech domyślnych najbardziej spodobał mi się SimpleWebFront. Służy on do... generowania skryptu PHP zarządzającego naszą bazą! Jego obsługa jest niezwykle intuicyjna. Po prostu wybieramy, jakie tabele chcemy prezentować, jakie dane mają być uwzględnione, klikamy OK i gotowe. Otrzymujemy skrypt wyświetlająco-modyfikujący. W dodatku rozpoznaje on nasze relacje: jeśli zaznaczyliśmy, że produkt połączony jest z producentem relacją jeden do wielu, przy edycji takowego zamiast zwykłego pola tekstowego na wpisanie ID pojawi nam się lista producentów. Generowany kod działa co prawda tylko w PHP 4, ale plugin generuje go na podstawie łatwo edytowalnych szablonów. Przy odrobinie samozaparcia możemy więc dostosować go tak, aby generował administrację pod naszą witrynę WWW :). Wielki plus dla autorów za pomysłowość!
   Jedyną poważniejszą wadą, jaką wykryłem, jest niekiedy dziwnie reagujący interfejs. Stosunkowo często zdarzało się, że podczas wpisywania tekstu program "gubił" kursor i zaczynał edytować coś zupełnie innego. Zdarzało się, że niektóre klawisze nie reagowały na ich użycie, zmuszając nas do pewnej gimnastyki. Nie utrudnia to co prawda pracy, ale niekiedy może zdenerwować.
   Cóż mam powiedzieć na koniec? Otrzymałem naprawdę interesującą aplikację do projektowania baz danych, w dodatku dystrybuowaną na licencji GNU GPL. Jej możliwości oraz elegancja pozytywnie mnie zaskoczyły. Wiem jedno: phpMyAdmin to przeszłość, od dzisiaj wszystkie bazy danych projektuję w DBDesigner 4 :).

Program jest do zdobycia pod tym adresem:
http://www.fabforce.net/dbdesigner4/